Skin cancer - Akàn Ara https://en.wikipedia.org/wiki/Skin_cancer
Akàn Ara (Skin cancer) jẹ akàn tí ó ń dide láti awọ ara. Ó wáyé nítorí ìdàgbàsókè àwọn sẹẹli àìlera tí ó ní agbára láti gbógun tàbí tan kaakiri sí àwọn apá míì ti ara. Àwọn oríṣìíríṣìí mẹ́ta pàtàkì ti akàn ara ni: basal-cell skin cancer (BCC), squamous-cell skin cancer (SCC) àti melanoma. Méjì nínú wọn, tí ó sì jẹ́ ọ̀pọ̀ jùlọ nínú àwọn akàn awọ ara, ni a mọ̀ sí akàn ara ti kii-melanoma (NMSC). Akàn Basal-cell ń dagba laiyara, ó sì lè ba àṣọ̀pọ̀ tó wà ní àgbègbè rẹ̀ jẹ́, ṣùgbọ́n kò ṣeé tan sí àwọn agbègbè tó jìnnà tàbí kó yọrí sí ikú. Melanomas ni ìbànújẹ̀ jùlọ.

Ju 90 % àwọn ọ̀ràn lọ jẹ́ nítorí ifihan sí itankalẹ ultraviolet láti Oorun. Ifihan yìí ń pọ̀ sí i eewu gbogbo àwọn oríṣìíríṣìí mẹ́ta ti akàn ara. Ifihan náà ń pọ̀ sí i, ní apá kan, nítorí layer ozone tó rọ̀rùn. Ìbùsùn soradi tún jẹ́ orísun tó wọ́pọ̀ fún itankalẹ ultraviolet. Fún melanoma àti basal-cell skin cancer, ifihan nígbà ewe jẹ́ ipalara gan-an. Fún squamous-cell skin cancer, ifihan ní gbogbo àkókò, láìka ìgbà tí ó wáyé, jẹ́ pàtàkì jùlọ. Laarin 20 %–30 % ti melanoma ń dágba láti moles.

Ìdínkù ifihan sí itankalẹ ultraviolet àti lílo iboju-oorun jẹ́ ọ̀nà tó munadoko láti dènà melanoma àti akàn ara squamous-cell. Akàn ara ti kii-melanoma (Nonmelanoma) máa ń bọ́ síwájú pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn. Ìtọ́jú sábà máa ń jẹ́ iṣẹ́-abẹ̀, ṣùgbọ́n ó lè ní kékèké pẹ̀lú itọju ailera itankalẹ tàbí àwọn oogun àgbègbè bí fluorouracil. Ìtọ́jú melanoma lè ní apapọ iṣẹ́-abẹ̀, kimoterapi, itọju ailera itankalẹ àti itọju ailera tí a fojú‑sì. Melanoma ní ọ̀kan lára ​​àwọn oṣùwà ní iwalaaye tó ga jùlọ nínú àwọn aarun, pẹ̀lú ju 86 % àwọn ènìyàn ní UK àti ju 90 % ní Amẹ́ríkà tí ń yè ju ọdún márùn‑ún lọ.

Alaye siwaju sii ― Yoruba