Varicella - Iqhwiqhwi https://en.wikipedia.org/wiki/Chickenpox
Iqhwiqhwi (Varicella) sisifo esosulelayo kakhulu esibangelwa usulelo lokuqala lwentsholongwane ye‑varicella‑zoster virus. Esi sifo siphumela kwirhashalala eluswini elidala amadyungudungu amancinci, aluhlawulelwa ekugqibeleni. Ngokuqhelekileyo iqala esifubeni, emqolo, nasebusweni. Emva koko isasazeka kuwo wonke umzimba. Irhashalala kunye nezinye iimpawu, ezinjengomkhuhlane, ukudinwa, kunye nentloko ebuhlungu, zihlala iintsuku ezintlanu ukuya kwezisixhenxe. Maxa wambi iingxaki zisenokuquka i‑pneumonia, ukudumba kobuchopho, kunye ne‑bacterial skin infection. Esi sifo siqheleke kakhulu kubantu abadala kunasebantwaneni.

Irhashalala sisifo esisuka emoyeni esisasazeka ngokulula ukusuka komnye umntu ukuya komnye ngokukhohlela kunye nokuthimla komntu owosulelekileyo. Ixesha lokufukamela liyi‑10 ukuya kwiintsuku ezingama‑21, emva koko kuvela irhashalala yeempawu. Isenokusasazeka ukusuka kwintsuku enye ukuya kwezimbini phambi kokuba irhashalala ibonakale de zonke izibonda zibe qweqwe. Isenokusasazeka ngokudibana namadyungudungu. Abantu badla ngokuba nerhashalala kube kanye. Nangona usulelo kwakhona yintsholongwane lusenzeka, olu hlaselo alubangeli naziphi na iimpawu.

Ukususela ekuqalisweni kwayo kwi‑1995, igonyo le‑varicella (varicella vaccine) liye sabangela ukuhla kwenani lamatyala kunye neengxaki ezivela kwisifo. Ugonyo lwabantwana luyacetyiswa kumazwe amaninzi. Ukusukela ekugonyweni inani losulelo e‑United States lehle phantse nge‑90%. Kwabo basemngciphekweni owonyukileyo weengxaki, iyeza le‑antiviral elifana ne‑acyclovir liyacetyiswa.

Unyango
Ukuba iimpawu azikho yingozi, i‑antihistamine yangaphandle ingathathwa kwaye ihlolwe. Nangona kunjalo, ukuba iimpawu zinzima, ukumisela amayeza e‑antiviral kunokufuneka.

#OTC antihistamine
#Acyclovir
Iinkcukacha ezithe xaxe ― Isixhosa
References Varicella-Zoster Virus (Chickenpox) 28846365 
NIH
i-varicella (Varicella) sisifo esosulelayo esibangelwa yi-varicella‑zoster virus (VZV). Le ntsholongwane ibangela i-chickenpox kubantu abangakhuselekanga (ngokuqhelekileyo ngexesha losulelo lwabo lokuqala) kwaye kamva kunokukhokelela kwi-shingles xa iphinda isebenze. i-varicella (Varicella) ibangela ukurhawuzelelwa ngamadyungudyungu amancinci, ngokuqhelekileyo aqala esifubeni, ngasemva, nasebusweni phambi kokuba asasazeke. Ikhatshwa ngumkhuhlane, ukudinwa, umqala obuhlungu, kunye neentloko ezibuhlungu, zihlala iintsuku ezintlanu ukuya kwezisixhenxe. Iingxaki zinokubandakanya inyumoniya, ukudumba kwengqondo, kunye nosulelo lolusu lwentsholongwane, ngakumbi kubantu abadala kunasebantwaneni. Iimpawu zikholisa ukuvela kwiintsuku ezilishumi ukuya kwezingama‑21 emva kokuba sesichengeni, kunye nexesha lokufukamela eliphakathi kweeveki ezimbini.
Chickenpox or varicella is a contagious disease caused by the varicella-zoster virus (VZV). The virus is responsible for chickenpox (usually primary infection in non-immune hosts) and herpes zoster or shingles (following reactivation of latent infection). Chickenpox results in a skin rash that forms small, itchy blisters, which scabs over. It typically starts on the chest, back, and face then spreads. It is accompanied by fever, fatigue, pharyngitis, and headaches which usually last five to seven days. Complications include pneumonia, brain inflammation, and bacterial skin infections. The disease is more severe in adults than in children. Symptoms begin ten to 21 days after exposure, but the average incubation period is about two weeks.