Actinic keratosis https://en.wikipedia.org/wiki/Actinic_keratosis
I- Actinic keratosis ebizwa ngokuba yi-solar keratosis okanye i-senile keratosis, yindawo engaphambi komhlaza engqindilili, enexolo, okanye elufeleni oluqwengayo. I-Actinic keratosis sisifo esibangelwa yi-ultraviolet (UV) ukukhanya okukhanyayo. Ixhaphake kakhulu kubantu abalusu olukhanyayo nakwabo bahlala begcakamele ilanga. Izilonda ezinganyangwayo zinomngcipheko we-20% wokuqhubela phambili kwi-squamous cell carcinoma, ngoko ke unyango lwe-dermatologist lunconywa.

IActinic keratoses ibonakala njengeendawo ezityebileyo, ezinamaxolo, okanye ezirhabaxa ezihlala zomile okanye zirhabaxa. Ubungakanani buqhele ukuba phakathi kwe-2 kunye ne-6 yeemilimitha, kodwa zinokukhula zibe ziisentimitha ezininzi ububanzi. Ngokucacileyo, i-actinic keratoses ivame ukuvakala xa iphathwa ngaphambi kokuba izilonda zibonwe ngokucacileyo, kwaye ukuthungwa ngamanye amaxesha kuthelekiswa ne-sandpaper.

Kukho ubudlelwane be-causal phakathi kokubeka ilanga kunye ne-actinic keratosis. Zidla ngokuvela eluswini olonakaliswe lilanga nakwiindawo eziqhele ukuchaswa lilanga, njengobuso, iindlebe, intamo, isikhumba, isifuba, umva wezandla, iingalo, okanye umlebe. Uninzi lwabantu abane-actinic keratosis banokungaphezulu kwesinye.

Ukuba iziphumo zovavanyo lweklinikhi aziqhelekanga kwi-actinic keratosis kwaye ukuba nokwenzeka kwe-in situ okanye invasive squamous cell carcinoma (SCC) ayinakukhutshelwa ngaphandle ngokusekelwe kuvavanyo lweklinikhi kuphela, i-biopsy okanye ukukhutshwa kunokuqwalaselwa.

Uxilongo kunye noNyango
#Dermoscopy
#Skin biopsy
#Cryotherapy
#5-FU
#Imiquimod
Iinkcukacha ezithe xaxe ― Isixhosa
References Actinic Keratosis 32491333 
NIH
i-keratosi ye‑actinic (Actinic keratoses) zibizwa ngokuba i-keratosi ye‑senile (senile keratoses) okanye i-keratosi ye‑solar (solar keratoses). Zinxulunyaniswa nokuba sesichengeni selanga ixesha elide kwaye zinokubonakala zirhabaxa, amabala abomvu kwisikhumba esivezwe lilanga. Kubalulekile ukuba uzibambise kwangethuba kwaye uqale unyango kuba zinokujika zibe yi‑pre‑cancerous ukuba azinyangwa.
Actinic keratoses, also known as senile keratoses or solar keratoses, are benign intra-epithelial neoplasms commonly evaluated by dermatologists. Often associated with chronic sun exposure, individuals with actinic keratosis may present with irregular, red, scaly papules or plaques on sun-exposed regions of the body. Timely detection and implementation of a treatment plan are crucial since actinic keratosis can potentially progress into invasive squamous cell carcinoma.
 Actinic keratoses: review of clinical, dermoscopic, and therapeutic aspects 31789244 
NIH
Actinic keratoses kukukhula okungaqhelekanga kweeseli zolusu ezinomngcipheko wokujika zibe ngumhlaza. Ngokuqhelekileyo zivela njengamachaphaza asicaba, amaqhuma anyukileyo, okanye amabala arhabaxa eluswini oluvezwe lilanga, amaxesha amaninzi anombala obomvu. Kwinqanaba lokuqala, zisenokuchongwa ngcono ngokucofa izandla kunokuhlola okubonwayo.
Actinic keratoses are dysplastic proliferations of keratinocytes with potential for malignant transformation. Clinically, actinic keratoses present as macules, papules, or hyperkeratotic plaques with an erythematous background that occur on photoexposed areas. At initial stages, they may be better identified by palpation rather than by visual inspection.
 Cryosurgery for Common Skin Conditions 15168956
Izifo zolusu njenge actinic keratosis, solar lentigo, seborrheic keratosis, viral wart, molluscum contagiosum, dermatofibroma zinokunyangwa ngokukhuselekileyo nge-cryotherapy (=ukukhenkceza) .
Skin diseases like actinic keratosis, solar lentigo, seborrheic keratosis, viral wart, molluscum contagiosum, dermatofibroma can be safely treated with cryotherapy (=freezing).