Syphilis - سیفلیس https://ps.wikipedia.org/wiki/باو
سیفلیس (Syphilis) یو جنسي لیږد دی چې د Treponema pallidum له امله رامینځته کېږي. د سیفلیس نښې د څلورو مرحلو (ابتدایي، ثانوي، پټ، او دریم) پورې اړه لري. لومړۍ مرحله عموماً د یو واحد چینکر (سخت، بې‌درد، غیر‌خارشي زخم) په بڼه څرګندېږي چې قطر یې معمولاً ۱ تر ۲ سانتي‌متره وي، که څه هم ډېرې زخمې هم کیدای شي. په ثانوي سیفلیس کې، داغونه په پراخه ډول توزیع کېږي، اکثره په لاسونو او پښو کې، او کیدای شي په خوله یا جنسي غړو کې هم وي. په پټ سیفلیس کې، چې څو کلونه دوام کولی شي، نښې ډېرې کمې یا هیڅ نه وي. په دریمه مرحله کې، ګوماس (نرم، غیر‌سرطاني وده)، عصبي ستونزې، یا د زړه نښې رامنځته کېږي. سیفلیس ممکن د ډېرو نورو ناروغیو په څېر نښې پیدا کړي.

○ تشخیص او درملنه
VDRL او RPR د سیفلیس د وروستي انفیکشن د سکریننګ او تصدیق لپاره کارول کېږي. FTA‑ABS ازموینه ډېرې ځانګړې ده او د مخکینۍ انفیکشن د تاریخ د معلومولو لپاره کارول کېږي. Penicillin د سیفلیس د درملنې لپاره کارول کېږي.

نور مالومات ― پښتو
References Secondary syphilis in cali, Colombia: new concepts in disease pathogenesis 20502522 
NIH
سیفیلس یوه جنسي لیږدونکې ناروغي ده چې د Treponema pallidum باکتریا له امله رامینځته کېږي. په دې څېړنه کې، موږ په 57 ناروغانو تمرکز کوو چې عمر یې ۱۸‑۶۸ کلن دی او د ثانوي سیفیلس لري.
Venereal syphilis is a multi-stage, sexually transmitted disease caused by the spirochetal bacterium Treponema pallidum (Tp). Herein we describe a cohort of 57 patients (age 18-68 years) with secondary syphilis (SS) identified through a network of public sector primary health care providers in Cali, Colombia.
 Syphilis 30521201 
NIH
سیفیلس یو باکتریایي انفیکشن دی چې د Treponema pallidum له امله رامنځته کېږي. دا کولی شي د مختلفو ناروغیو تقلید وکړي، له همدې امله یې د ‘great imitator’ لقب ترلاسه کړی دی. سیفیلس لاهم په نړۍ کې په میلیونو خلکو اغېزه لري، خو د Penicillin(پینسلین) سره مؤثره درملنه ممکنه ده.
Syphilis is a systemic bacterial infection caused by the spirochete Treponema pallidum. Due to its many protean clinical manifestations, it has been named the “great imitator and mimicker.” Syphilis remains a contemporary plague that continues to afflict millions of people worldwide. Luckily, the causative organism is still sensitive to penicillin.
 Syphilis 29022569 
NIH
Treponema pallidum د امیندوارۍ پر مهال د جنسي تماس یا له مور څخه ماشوم ته د سیفیلس لامل کېږي. که څه هم د دې د تشخیص لپاره ساده ازموینې شته او د اوږدې مودې پینسلین شاټ سره درملنه مؤثره ده، سیفیلس بیا هم په ټوله نړۍ کې لویه ستونزه ده. دا په ځانګړې توګه د هغو نارینه‌وو لپاره ریښتیا ده چې په لوړ او منځني عاید لرونکو هیوادونو کې د نارینه‌وو (MSM) سره جنسي اړیکه لري. پداسې حال کې چې ځینې ټیټ عاید لرونکي هیوادونه د WHO اهداف پوره کړي ترڅو د مور څخه ماشوم ته د سیفیلس لیږد مخه ونیسي، د HIV مثبت MSM په منځ کې د سیفیلس زیاتوالی د اندیښنې وړ دی.
Treponema pallidum subspecies pallidum (T. pallidum) causes syphilis via sexual exposure or via vertical transmission during pregnancy. Despite the availability of simple diagnostic tests and the effectiveness of treatment with a single dose of long-acting penicillin, syphilis is re-emerging as a global public health problem, particularly among men who have sex with men (MSM) in high-income and middle-income countries. Although several low-income countries have achieved WHO targets for the elimination of congenital syphilis, an alarming increase in the prevalence of syphilis in HIV-infected MSM serves as a strong reminder of the tenacity of T. pallidum as a pathogen.
 Congenital Syphilis 30725772 
NIH
(1) لوی شوی ځیګر: دا ډېره وخت موندل کېږي او کیدای شي د لوی شوي سپلین سره یوځای واقع شي. د تور فیلډ مایکروسکوپي لاندې د جګر بایپسي معاینه کول ممکن د سپیروکیټ شتون څرګند کړي. د ځیګر فعالیت ازموینې ممکن غیر معمولي نښې وښيي. (2) د پوستکي ژېړوالی (Jundice): که څوک ژېړوالی ښکاره کړي، نو دا د ځیګر د اغېز کچه ښيي. (3) د پوزې بهېدل: اکثره د لومړنیو نښو څخه دی، معمولاً د زیږون وروسته په لومړۍ اونۍ کې. (4) د لمف نوډونو پړسوب: د لمف نوډونو عمومي پړسوب، اکثره بې درده، هم عام دی. (5) د پوستکي داغونه: د پوزې د توییدو څخه یوه یا دوه اونۍ وروسته د پوستکي داغونه څرګندیږي. تاسو ممکن په شا، تیږو، رانونو او د پښو په تلوونو کې کوچني سور یا ګلابي داغونه وګورئ. دا ریش کولی شي د پوستکي او کرسټ کولو ته وده ورکړي.
(1) Hepatomegaly: This is the most common finding and may occur with splenomegaly. Biopsy of the liver followed by darkfield microscopy may reveal the spirochete. Liver function tests may be abnormal. (2) Jaundice: Jaundice may or may not be present depending on the extent of liver injury. (3) Rhinitis: One of the first clinical presentations, usually in the first week of life. Copious, persistent white discharge is noted, which contains spirochetes that can be visualized under darkfield microscopy. (4) Generalized Lymphadenopathy: Generalized, non-tender lymphadenopathy is also a common finding. (5) Rash: Rash usually appears one to two weeks after rhinitis. Small red or pink colored maculopapular lesions may be commonly seen on the back, buttocks, posterior thigh and soles of the feet. The rash progresses to desquamation and crusting.