Urticaria - ਛਪਾਕੀ
https://pa.wikipedia.org/wiki/ਸ਼ੀਤਪਿਤ
relevance score : -100.0%
References
Acute and Chronic Urticaria: Evaluation and Treatment 28671445ਛਪਾਕੀ, ਅਕਸਰ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਠੇ (raised bumps) ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਵਾਲੇ ਗੁੱਠੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦੀ ਸੋਜ (deep skin layer swelling) ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਰਿਗਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ H1 ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਉੱਚ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੂਜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ H1 ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼, H2 ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼, ਲਿਊਕੋਟਰਿਨ ਰੀਸੈਪਟਰ ਵਿਰੋਧੀ, ਤਾਕਤਵਰ ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼, ਅਤੇ ਕੋਰਟਿਕੋਸਟੇਰੋਇਡਜ਼ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ, ਓਮਾਲਿਜ਼ੁਮਬ (omalizumab) ਜਾਂ ਸਾਈਕਲੋਸਪੋਰਿਨ (cyclosporin) ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਕਲਪਕ ਥੈਰਪੀਜ਼ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰੈਫਰਲ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Urticaria, often characterized by itchy wheals and sometimes swelling of the deeper skin layers, is typically managed by avoiding triggers, if known. The primary treatment involves second-generation H1 antihistamines, which can be adjusted to higher doses if needed. Additionally, other medications like first-generation H1 antihistamines, H2 antihistamines, leukotriene receptor antagonists, potent antihistamines, and short courses of corticosteroids may be used alongside. For persistent cases, referral to specialists for alternative therapies like omalizumab or cyclosporine may be considered.
Urticaria and Angioedema: an Update on Classification and Pathogenesis 28748365
Chronic Urticaria 32310370 NIH
Second-generation H1-antihistamines (e.g., cetirizine, loratadine, fexofenadine), Omalizumab, Ciclosporin, and short courses only of systemic corticosteroids
Angioedema 30860724 NIH
Angioedema ਉਹ ਸੋਜ ਹੈ ਜੋ ਦਬਾਉਣ 'ਤੇ ਟੋਆ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਲੇਸਦਾਰ ਝਿੱਲੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿਹਰੇ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੂੰਹ, ਗਲੇ ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Angioedema is non-pitting edema that involves subcutaneous and/or submucosal layers of tissue that affects the face, lips, neck, and extremities, oral cavity, larynx, and/or gut. It becomes life-threatening when it involves the larynx.
ਰੋਕਥਾਮ ਜੋ ਵੀ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ ਜੋ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਿਪਹੈਨਹਾਈਡਰਾਮਾਈਨ (diphenhydramine) ਅਤੇ ਰੈਨਿਟਿਡਾਈਨ (ranitidine) ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਕੋਸਟੀਰੋਇਡਜ਼ (corticosteroids) ਜਾਂ ਲਿਊਕੋਟਰਿਣ ਇਨਹਿਬਟਰਸ (leukotriene inhibitors) ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਸਾਈਕਲੋਸਪੋਰਿਨ (ciclosporin) ਵਰਗੇ ਇਮਿਊਨੋਸਪ੍ਰੈਸੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਭਗ 20% ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਬਰ ਛਪਾਕੀ ਦੇ ਕੇਸ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੇਸ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਬਰ ਛਪਾਕੀ ਦੇ ਕੇਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਧਮ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੇਸ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
○ ਇਲਾਜ - ਓਟੀਸੀ ਦਵਾਈਆਂ
ਗੰਭੀਰ ਛਪਾਕੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀ ਛਪਾਕੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਛਪਾਕੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨ ਲੈਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।
OTC ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼। Cetirizine ਜਾਂ levocetirizine ਫੇਕਸੋਫੇਨਾਡੀਨ (fexofenadine) ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਸਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
#Cetirizine [Zytec]
#LevoCetirizine [Xyzal]
ਪੁਰਾਣੀ ਛਪਾਕੀ ਲਈ, ਫੇਕਸੋਫੇਨਾਡੀਨ (fexofenadine) ਵਰਗੀਆਂ ਗੈਰ-ਸੁਸਤ ਐਂਟੀਹਿਸਟਾਮਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
#Fexofenadine [Allegra]
#Diphenhydramine [Benadryl]
#Loratadine [Claritin]