Hypertrophic scar - ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ https://en.wikipedia.org/wiki/Hypertrophic_scar
ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ (Hypertrophic scar) ਇੱਕ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲੇਜਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਉੱਚੇ ਦਾਗ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਕੇਲੋਇਡ (keloid) ਨਾਲ ਦੇਖੀ ਗਈ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਲੋਇਡ (keloid) ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਮੁਹਾਸੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੀਅਰਸਿੰਗ (body piercing), ਕੱਟਾਂ ਅਤੇ ਜਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਖ਼ਮ ‘ਤੇ ਮਕੈਨਿਕਲ ਤਣਾਅ ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ (hypertrophic scar) ਗਠਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ (hypertrophic scar) ਲਾਲ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ (itchy) ਜਾਂ ਦਰਦਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਸਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ, ਪਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਗਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ (hypertrophic scar) ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੋੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੋਰਟੀਕੋਸਟੇਰਾਇਡ (corticosteroid) ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

○ ਇਲਾਜ
ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮ 1 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਨਾਲ 5 ਤੋਂ 10 ਇੰਟ੍ਰਾਲੈਸ਼ਨਲ ਸਟਿਰੋਇਡ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ (intralesional steroid injection) ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
#ਟ੍ਰਾਇਐਮਸਿਨੋਲੋਨ ਇੰਟ੍ਰਾਲੈਸ਼ਨਲ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ (Triamcinolone intralesional injection)

ਜ਼ਖ਼ਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਾਲੀ (erythema) ਲਈ ਲੇਜ਼ਰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਟ੍ਰਾਇਐਮਸਿਨੋਲੋਨ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਦਾਗ ਨੂੰ ਚਪਟਾ ਕਰਕੇ ਲਾਲੀ (erythema) ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
#ਡਾਈ ਲੇਜ਼ਰ (ਉਦਾਹਰਨ: V-beam) (Dye laser (e.g. V-beam))
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ― ਪੰਜਾਬੀ
References Hypertrophic Scarring 29261954 
NIH
ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਦਾਗ (Hypertrophic scar) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਕੇਲੋਇਡ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਵਾਧੂ ਟਿਸ਼ੂ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਲੋਇਡਜ਼ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Hypertrophic scarring represents an undesirable variant in the wound healing process. Another variant of wound healing, the keloid scar, is often used interchangeably with hypertrophic scarring, but this is incorrect. The excess connective tissue deposited in hypertrophic scarring is restricted to the area within the original wound. The excess connective tissue deposited in the keloid, however, extends beyond the area of the original wound.
 Scar Revision 31194458 
NIH
ਸੱਟਾਂ ਅਕਸਰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦਾਗ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਦਾਗ ਸਮਤਲ, ਤੰਗ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਕਾਰਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਕਰਮਣ, ਸੀਮਤ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ, ਅਤੇ ਇਸਕੀਮੀਆ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਚੀ-ਵਿਕਾਸੀ (Hypertrophic scar), ਕੇਲੋਇਡ (keloid), ਜਾਂ ਤੰਗ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਾਗ ਕਾਰਜਸਿਲ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Scars are a natural and normal part of healing following an injury to the integumentary system. Ideally, scars should be flat, narrow, and color-matched. Several factors can contribute to poor wound healing. These include but are not limited to infection, poor blood flow, ischemia, and trauma. Proliferative, hyperpigmented, or contracted scars can cause serious problems with both function and emotional well-being.