Actinic keratosis - Актиник Кератоз https://en.wikipedia.org/wiki/Actinic_keratosis
Нарны кератоз буюу хөгшрөлтийн кератоз гэж нэрлэгддэг Актиник Кератоз (Actinic keratosis) нь зузаан, хайрст үлд, царцдастай арьсны хорт хавдрын өмнөх үе юм. Актиник кератоз нь хэт ягаан туяаны нөлөөгөөр үүссэн эмгэг бөгөөд цайвар арьстай хүмүүс болон наранд байнга орж буй хүмүүст ихэвчлэн тохиолддог. Эмчилгээ хийгээгүй бол хавтгай хучуур эдийн хорт хавдарт шилжих эрсдэл 20 % хүртэл нэмэгдэж, арьсны эмчээр эмчлэхийг зөвлөж байна.

Актиник кератоз ихэвчлэн хуурай эсвэл барзгар мэт харагдах зузаан, хайрст үлд, царцдас хэлбэрээр илэрдэг. Хэмжээ нь ихэвчлэн 2‑оос 6 мм хооронд байдаг ч зарим тохиолдолд диаметр нь хэдэн см хүртэл ургаж болно. Гэмтэл тодорхой харагдахаас өмнө мэдрэгдэж, заримдаа бүтэц нь зүлгүүртэй байж болно.

Нарны туяа ба актин кератозын хооронд учир шалтгааны холбоо байдаг. Актиник кератоз ихэвчлэн наранд өртсөн арьсны хэсгүүдэд—нүүр, чих, хүзүү, хуйх, цээж, гарын ар тал, шуу, уруул зэрэг—илэрдэг. Актиник кератозтой ихэнх хүмүүс нэгээс олон хагарлыг эзэмшдэг.

Хэрэв эмнэлзүйн үзлэгийн үр дүн актин кератозын шинж чанартай биш бөгөөд зөвхөн эмнэлзүйн үзлэгт үндэслэн in situ буюу инвазив хавтгай хучуур эдийн хорт хавдар (SCC) үүсэх магадлалыг бүрэн үгүйсгэх боломжгүй бол биопси эсвэл тайралт хийх шаардлагатай.

Оношлогоо, эмчилгээ
#Dermoscopy
#Skin biopsy
#Cryotherapy
#5-FU
#Imiquimod
Нэмэлт мэдээлэл ― Монгол
References Actinic Keratosis 32491333 
NIH
Actinic keratoses (хөгшрөлтийн кератоз буюу нарны кератоз) нь наранд удаан хугацаагаар өртөхөөс үүсдэг. Наранд өртсөн арьсанд энэ нь жижиг, улаан толбо эсвэл бүдүүлэг хэлбэрээр илэрдэг. Тэднийг эрт илрүүлж, эмчлэхгүй бол арьсны хорт хавдар болгох боломжтой тул анхааралтай хяналт шаардлагатай.
Actinic keratoses, also known as senile keratoses or solar keratoses, are benign intra-epithelial neoplasms commonly evaluated by dermatologists. Often associated with chronic sun exposure, individuals with actinic keratosis may present with irregular, red, scaly papules or plaques on sun-exposed regions of the body. Timely detection and implementation of a treatment plan are crucial since actinic keratosis can potentially progress into invasive squamous cell carcinoma.
 Actinic keratoses: review of clinical, dermoscopic, and therapeutic aspects 31789244 
NIH
Actinic keratoses нь хорт хавдар болдог эрсдэлтэй арьсны эсийн хэвийн бус өсөлт юм. Тэдгээр нь ихэвчлэн наранд ил гарсан арьс дээр хавтгай толбо, өргөсөн овойлт, барзгар толбо хэлбэрээр илэрч, улаавтар өнгөтэй байдаг. Эхний үе шатанд тэдгээрийг нүдээр харахаас илүү тэмтрэлтээр тодорхойлох боломжтой.
Actinic keratoses are dysplastic proliferations of keratinocytes with potential for malignant transformation. Clinically, actinic keratoses present as macules, papules, or hyperkeratotic plaques with an erythematous background that occur on photoexposed areas. At initial stages, they may be better identified by palpation rather than by visual inspection.
 Cryosurgery for Common Skin Conditions 15168956
Actinic keratosis, solar lentigo, seborrheic keratosis, viral wart, molluscum contagiosum, dermatofibroma зэрэг арьсны өвчнийг крио эмчилгээ (=хөлдөх)‑ээр аюулгүйгээр эмчилж болно.
Skin diseases like actinic keratosis, solar lentigo, seborrheic keratosis, viral wart, molluscum contagiosum, dermatofibroma can be safely treated with cryotherapy (=freezing).