Keloid https://en.wikipedia.org/wiki/Keloid
Keloid ເປັນຜົນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເນື້ອກາຍ granulation (collagen ປະເພດ 3) ຢູ່ທີ່ສະຖານທີ່ຂອງບາດແຜຜິວທີ່ຫາຍດີ. Keloid ເນື້ອກາຍແຂງ, ຍືດຢູ່ຄືຍາງ, ຫຼືເປັນກ້ອນຟິບຣັດທີ່ສະຫວ່າງແຈ້ງ, ແລະສາມາດມີສີຈາກສີບົວໄປສູ່ສີຜິວຂອງຜູ້ເຈັບພຽງ ຫຼື ຈາກສີແດງໄປສູ່ສີນ້ຳຕານເຂັ້ມ. ຮອຍແປ້ວຂອງ keloid ແມ່ນບໍ່ຕິດເຊື້ອ, ແຕ່ບາງຄັ້ງອາດມາພ້ອມກັບອາການຄັນຮຸນແຮງ, ຄວາມເຈັບປວດແບບເຂັ້ມ (needle‑like pain), ແລະການປ່ຽນແປງໂຄງສ້າງ. ໃນກໍລະນີຮ້າຍແຮງ, ມັນສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຜິວຫນັງ. Keloid ແມ່ນແຕກຕ່າງຈາກຮອຍແປ້ວ hypertrophic, ເຊິ່ງແມ່ນຮອຍແປ້ວທີ່ຍົກຂຶ້ນແຕ່ບໍ່ຂະຫຍາຍກວ່າຂອບເຂດຂອງບາດແຜຕົ້ນສະບັບ.

ຮອຍແປ້ວ Keloid ແມ່ນເຫັນໄດ້ບ່ອຍໆໃນຄົນອາຟຣິກາ (African), ອາຊຽ (Asian) ຫຼືເຊື່ອສາຍ Hispanic. ຜູ້ທີ່ມີອາຍຸລະຫວ່າງ 10 ຫາ 30 ປີມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະພັດທະນາ keloid ສູງກວ່າຜູ້ສູງອາຍຸ.

ເຖິງແມ່ນວ່າພວກມັນມັກຈະເກີດຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນທີ່ມີການບາດເຈັບ, keloid ຍັງສາມາດເກີດຂຶ້ນເອງໄດ້. ພວກເຂົາສາມາດເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນບ່ອນເຈາະແລະແມ່ກະທັ້ງຈາກສິ່ວບາງຢ່າງທີ່ງ່າຍດາຍເຊັ່ນສິວ (pimple) ຫຼື ການຂິດ (scratch). ພວກມັນສາມາດເກີດຂຶ້ນເປັນຜົນມາຈາກການມີສິວຮ້າຍແຮງ (severe acne) ຫຼື ການມີຜົນກັບຈາກອີບູ (chickenpox) ທີ່ທຳໃຫ້ເກັບຜົນການສິວ, ການຕິດເຊື້ອຢູ່ບ່ອນຂອງບາດແຜ, ການບາດເຈັບທີ່ຊ້ໍາຊ້ອນກັບພື້ນຜິວ, ຫຼື ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຜິວຫນັງທີ່ເກີດຈາກການດັນແຂນຜິວໃນຂະບວນການປິດບາດແຜ (excessive skin tension during wound closure).

ຮອຍແປ້ວ Keloid ສາມາດພັດທະນາຫຼັງຈາກການຜ່າຕັດ. ພວກມັນມັກພົບເລື້ອຍໃນບ່ອນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ບໍລິເວນໜ້າໂດຍການຜ່າຕັດສະເພາະກາງ (ຈາກການຜ່າຕັດສະເພາະຊ່ອງອອກ), ບໍລິເວນຫຼັງ ແລະບ່າຫຼາຍ (ສ່ຽງຈາກສິວ), ແລະຕຸ່ມຫູ (ຈາກການເຈາະຫູ). ຈຸດທີ່ພົບເລື້ອຍທີ່ສຸດແມ່ນຕຸ່ມຫູ, ແຂນ, ບໍລິເວນກະດູກຄໍ, ແລະເທິງກະດູກຄໍ (collarbone).

ການປິ່ນປົວທີ່ມີຢູ່ແມ່ນການປິ່ນປົວດ້ວຍຄວາມດັນ, ແຜ່ນຊິລິໂຄນເຈນ, ການຜ່າຕັດ intra‑lesional triamcinolone acetonide, cryosurgery, radiation, laser therapy, interferon, 5‑FU ແລະການຜ່າຕັດ.

○ ການປິ່ນປົວ
ຮອຍແປ້ວ hypertrophic ສາມາດປັບປຸງໂດຍການຉອຍສະຕິໂຣຍດໃນການຉອຍພາຍໃນ (intralesional) 5 ຫາ 10 ຄັ້ງ ທີ່ຫ່າງກັນ 1 ເດືອນ.
#Triamcinolone intralesional injection

ການປິ່ນປົວໂດຍເລັດເລ່ອຍ (laser) ອາດຈະຖືກນຳໃຊ້ສຳລັບ erythema ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຮອຍແປ້ວ, ແຕ່ການຉອຍສະຕິໂຣຍດ triamcinolone ກໍສາມາດປັບປຸງ erythema ໂດຍການກະຕຸ້ນໃຫ້ຮອຍແປ້ວຟອກຜ່ານການລົບລະດັບ.
#Dye laser (e.g. V‑beam)
ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ ― Lao
References Keloid 29939676 
NIH
Keloids ເກີດຈາກການເກີດຂຶ້ນຂອງ granulation tissue (collagen type 3) ທີ່ສະຫຼຸບຜິວຫນັງຫຼັງຈາກການບາດເຈັບ. Keloids ແມ່ນກ້ອນທີ່ມີຄວາມແຂງ, ມີລັບສັບ ແລະ ສີອາດຈະແຕກຕ່າງຈາກສີບົວອ່ອນຈົນສີຜິວຂອງຜູ້ເຈັບ, ຫຼືຈາກສີແດງເຖິງສີນຸ່ງສັນ. ບໍ່ແມ່ນພາບໂລກແຕ່ອາດຈະມີອາການຂັດຂ້າງ, ອາການຈິ່ງແຈ້ງ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງຜິວ. ໃນກໍລະນີທີ່ຮ່ວຍ, ມັນອາດກະທົບຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຜິວ. Keloids ຕ່າງຈາກການຜິວ hypertrophic (hypertrophic scar) ເພາະບໍ່ໂຕຂະຫຍາຍນອກຂອບເຂດຂອງບາດແຜ່ດັ່ງເດີມ. Keloids ເບິ່ງໄດ້ບໍ່ຫນ້ອຍໃນຄົນຊາດອາຟຣິກາ, ອາຊຽນ (Asian) ຫຼື Hispanic. ຜູ້ທີ່ອາຍຸ 10‑30 ປີ ມັກຈະພັດທະນາ keloids ຫຼາຍກວ່າຜູ່ໃຫຍ່ກວ່າ. ເຖິງແມ່ນວ່າ keloids પັກສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຈາກບາດເຈັບ, ພວກເຂົາຍັງສາມາດເກີດຂຶ້ນໂດຍສະເໝີຈາກການຂັດຂ້າງ, ການຕັດຕໍ່ຜິວ, ການກະທົບຊ່ອງທາງຜິວ (infection), ການກະທົບຊ່ອງການກັບກັບກັບກັບກັບ (repeated trauma), ການກະຕຸ້ນຜິວໃນຂະໜາດການປິດຜິວ (excessive skin tension) ຫຼື ການມີວັດຖຸຕ່າງໆໃນບາດ. ນອກຈາກນັ້ນ, keloids ອາດເກີດຫຼັງການຜ່າຕັດ (surgical excision) ຫຼື ການຜ່າຕັດຜ່າກການຜິວອື່ນໆ. ສະຖານທີ່ພົບບໍ່ບໍ່ສະດວກກັບການຜິວກັບການກະຕຸ້ນແບບກັບການປິ່ນປົວຕ່າງໆ ປະກອບດ້ວຍ: ການສັກຢາ steroid (intralesional corticosteroid) ເຊັ່ນ triamcinolone, cryotherapy, ການຜ່າຕັດ (surgical excision), radiotherapy, ແລະ laser therapy.
Keloids result from abnormal wound healing in response to skin trauma or inflammation. Keloid development rests on genetic and environmental factors. Higher incidences are seen in darker skinned individuals of African, Asian, and Hispanic descent. Overactive fibroblasts producing high amounts of collagen and growth factors are implicated in the pathogenesis of keloids. As a result, classic histologic findings demonstrate large, abnormal, hyalinized bundles of collagen referred to as keloidal collagen and numerous fibroblasts. Keloids present clinically as firm, rubbery nodules in an area of prior injury to the skin. In contrast to normal or hypertrophic scars, keloidal tissue extends beyond the initial site of trauma. Patients may complain of pain, itching, or burning. Multiple treatment modalities exist although none are uniformly successful. The most common treatments include intralesional or topical steroids, cryotherapy, surgical excision, radiotherapy, and laser therapy.
 Keloid treatments: an evidence-based systematic review of recent advances 36918908 
NIH
ການຄົ້ນຄວ້າໃນປະຈຸບັນຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຊິລິໂຄນ (silicone) ຫຼືແຜ່ນພ້ອມກັບການສັກຢາ corticosteroid ແມ່ນການປິ່ນປົວເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຕ້ອງການສໍາລັບ keloids. ການປິ່ນປົວເພີ່ມເຕີມເຊັ່ນ: intralesional 5‑fluorouracil (5‑FU), bleomycin, ຫຼື verapamil ຍັງສາມາດຖືກພິຈາລະນາ, ເຖິງແມ່ນວ່າປະສິດທິຜົນຂອງພວກມັນແຕກຕ່າງກັນ. ການປິ່ນປົວດ້ວຍ laser (laser), ເມື່ອປະສົມປະສານກັບການສັກຢາ corticosteroid ຫຼືຢາ steroids ພາຍໃຕ້ occlusion, ສາມາດເສີມຂະຫຍາຍການເຈາະຂອງຢາເສບຕິດ. ສໍາລັບ keloids recalcitrant, ການໂຍກຍ້າຍການຜ່າຕັດປະຕິບັດຕາມໂດຍການປິ່ນປົວດ້ວຍ radiation (radiation) ໃນທັນທີໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າມີປະສິດທິພາບ. ສຸດທ້າຍ, ການໃຊ້ແຜ່ນຊິລິໂຄນ (silicone) ແລະການປິ່ນປົວດ້ວຍຄວາມດັນໄດ້ຖືກພິສູດວ່າຈະຫຼຸດລົງຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງການເກີດໃໝ່ຂອງ keloid.
Current literature supports silicone gel or sheeting with corticosteroid injections as first-line therapy for keloids. Adjuvant intralesional 5-fluorouracil (5-FU), bleomycin, or verapamil can be considered, although mixed results have been reported with each. Laser therapy can be used in combination with intralesional corticosteroids or topical steroids with occlusion to improve drug penetration. Excision of keloids with immediate post-excision radiation therapy is an effective option for recalcitrant lesions. Finally, silicone sheeting and pressure therapy have evidence for reducing keloid recurrence.
 Keloids: a review of therapeutic management 32905614 
NIH
ໃນປັດຈຸບັນ, ບໍ່ມີການປິ່ນປົວຂະຫນາດຫນຶ່ງທີ່ເຫມາະສົມກັບທຸກຄົນທີ່ຮັບປະກັນອັດຕາການເກີດໃຫມ່ຕໍ່ເນື່ອງສໍາລັບ keloids. ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ທາງເລືອກທີ່ເຕີບໃຫຍ່, ເຊັ່ນ: ການໃຊ້ laser (laser) ພ້ອມກັບຢາສະເຕີຣອຍຫຼືການສົມທົບ 5-fluorouracil ກັບ steroids, ກໍາລັງພິສູດໄດ້ດີ. ການຄົ້ນຄວ້າໃນອະນາຄົດສາມາດສຸມໃສ່ວິທີການປິ່ນປົວໃຫມ່ໄດ້ດີ, ເຊັ່ນ: ການປິ່ນປົວໄຂມັນ autologous ຫຼືການປິ່ນປົວດ້ວຍຈຸລັງລໍາຕົ່ນ, ເຮັດວຽກສໍາລັບການຄຸ້ມຄອງ keloids.
There continues to be no gold standard of treatment that provides a consistently low recurrence rate; however the increasing number of available treatments and synergistic combinations of these treatments (i.e., laser-based devices in combination with intralesional steroids, or 5-fluorouracil in combination with steroid therapy) is showing favorable results. Future studies could target the efficacy of novel treatment modalities (i.e., autologous fat grafting or stem cell-based therapies) for keloid management.
 Scar Revision 31194458 
NIH
ກະດັບຂອງຜິວ (keloid) ແມ່ນຜົນຂອງການເພີ່ມຂະໜາດຂອງແຜ່ນການກະກຽມ (granulation tissue) (collagen type 3) ທີ່ສະຫນອງທີ່ຈຸດຂອງຜິວທີ່ຮັກສາແລ້ວ. ກະດັບຂອງຜິວມັກຈະເປັນການຂັດຂອງຜິວທີ່ກ້ອງແລະມີລັກສະນະສະແດງອອກຢ່າງກະຕຸ່ນ ຫຼື ການຕັ້ງຂອງຜິວທີ່ສະດວກແລະມີສີສະຫວ່າງ, ແລະສາມາດແຕກຕ່າງຈາກສີຜິວທີ່ອາດຈະແຕກຕ່າງຈາກສີສະຫວ່າງຂອງຜິວທີ່ຢູ່ອ້ອມ. ຈຳນວນຫຼາຍຂອງກະດັບຂອງຜິວສາມາດນໍາໄປສູ່ການປິ່ນປົວບໍ່ດີ, ເຊັ່ນ: ການຕິດເຊື້ອ, ການຫຼຸດລົງຂອງການໄຫ່ດ່ວນ, ອິຊຊຽມຽ (ischemia), ແລະການບາດເຈັບ. ກະດັບຂອງຜິວທີ່ໜາມີສີເຂັ້ມກວ່າຜິວທີ່ຢູ່ອ້ອມຂ້າງ, ຫຼືການຂະຫຍາຍອອກກວ່າຂອບເຂດຂອງບາດເຈັບ, ສາມາດເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາທີ່ໃຫຍ່ຕໍ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ຈິດໃຈ.
Scars are a natural and normal part of healing following an injury to the integumentary system. Ideally, scars should be flat, narrow, and color-matched. Several factors can contribute to poor wound healing. These include but are not limited to infection, poor blood flow, ischemia, and trauma. Proliferative, hyperpigmented, or contracted scars can cause serious problems with both function and emotional well-being.