Actinic keratosis - Aktina Keratozo https://en.wikipedia.org/wiki/Actinic_keratosis
Aktina Keratozo (Actinic keratosis) nomata suna keratozo aŭ senila keratozo, estas antaŭkancera areo de dika, skvama aŭ krusteca haŭto. Aktina keratozo estas malsano, kiu estas induktita de transviola (UV) lumo‑ekspozicio. Ĝi estas pli ofta ĉe helhaŭtaj homoj kaj tiuj kiuj estas ofte en la suno. Netraktitaj lezoj havas ĝis 20 % riskon de progresado al skvamĉela karcinomo, do traktado de dermatologo estas rekomendita.

Aktinaj keratozoj karakterize aperas kiel dikaj, skvamecaj aŭ krustecaj areoj, kiuj ofte sentas sin sekaj aŭ malglataj. Grandeco kutime varias inter 2 kaj 6 milimetroj, sed ili povas kreski ĝis pluraj centimetroj en diametro. Precipe, aktinaj keratozoj ofte estas sentitaj kiam tuŝitaj antaŭ ol la lezoj vidiĝas klare, kaj la teksturo foje estas komparita kun sablopapero.

Estas la kaŭza rilato inter sunekspozicio kaj aktina keratozo. Ili ofte aperas sur la sun‑difektita haŭto kaj en lokoj kiuj estas ofte sun‑eksponitaj, kiel la vizaĝo, oreloj, kolo, skalpo, brusto, manoj, antaŭbrakoj aŭ lipo. Plej multaj homoj, kiuj havas aktinan keratozon, havas pli ol unu.

Se klinikaj ekzamenoj ne estas tipaj de aktina keratozo kaj la ebleco de in situ aŭ enpenetra skvamoza karcinomo (SCC) ne povas esti ekskludita surbaze de klinika ekzameno sole, biopsio aŭ detranĉo povas esti pripensitaj.

Diagnozo kaj Traktado
#Dermoscopy
#Skin biopsy
#Cryotherapy
#5-FU
#Imiquimod
Pliaj informoj ― Esperanto
References Actinic Keratosis 32491333 
NIH
Actinic keratoses (senilaj keratozoj aŭ sunaj keratozoj). Ili estas ligitaj al longdaŭra sunekspozicio kaj povas aperi kiel malglataj, ruĝaj makuloj sur sunekspozicia haŭto. Gravas kapti ilin frue kaj komenci traktadon ĉar ili povus iĝi haŭtkancero se ili ne estas traktataj.
Actinic keratoses, also known as senile keratoses or solar keratoses, are benign intra-epithelial neoplasms commonly evaluated by dermatologists. Often associated with chronic sun exposure, individuals with actinic keratosis may present with irregular, red, scaly papules or plaques on sun-exposed regions of the body. Timely detection and implementation of a treatment plan are crucial since actinic keratosis can potentially progress into invasive squamous cell carcinoma.
 Actinic keratoses: review of clinical, dermoscopic, and therapeutic aspects 31789244 
NIH
Actinic keratoses estas displastica proliferado de keratinoceloj kun la risko iĝi kancero. Ili tipe prezentiĝas kiel makuloj (macules), papuloj (papules), aŭ hiperkeraŭtaj plakoj (hyperkeratotic plaques) sur fotoekspozicia haŭto, ofte kun eritema nuanco. En komencaj stadioj, ili povas esti pli bone identigitaj per palpado prefere ol per vida inspektado.
Actinic keratoses are dysplastic proliferations of keratinocytes with potential for malignant transformation. Clinically, actinic keratoses present as macules, papules, or hyperkeratotic plaques with an erythematous background that occur on photoexposed areas. At initial stages, they may be better identified by palpation rather than by visual inspection.
 Cryosurgery for Common Skin Conditions 15168956
Haŭtaj malsanoj kiel aktinika keratozo (actinic keratosis), solara lentigo (solar lentigo), seborea keratozo (seborrheic keratosis), virusa verruko (viral wart), molluskumo kontagiĝanta (molluscum contagiosum), dermatofibromo (dermatofibroma) povas esti sekure traktataj per krioterapio (=frostigo).
Skin diseases like actinic keratosis, solar lentigo, seborrheic keratosis, viral wart, molluscum contagiosum, dermatofibroma can be safely treated with cryotherapy (=freezing).